SANAT, NE İDEOLOJİLER SEVDİ, ZATEN YOKTULAR

Ceren SELMANPAKOĞLU
1.497 379

Öz


Tutarlı bir bütünlüğe sahip olmadığı halde işlevsel olduğuna kendimizi inandırmak için gerekçeler bulduğumuz ‘toplumsal gerçeklik’, sanki’ler ve atıflar üzerinden kurgulanmıştır. Gerekli görüldüğüne daha baştan inanıldığı için toplumsal gerçekliğin Yasa’sının ardında bir doğruluk, bir anlam olduğu varsayılır. Halbuki, toplumsal gerçeklik, tutarlı, rasyonel bir bütünlük olabilme imkânsızlığı üzerine kurgulanmıştır.  Bunu  göz ardı etmemize hizmet etmesi için inanılmış bir fikirler dizisi olan ideoloji, mistifikasyonu ile bizi yönlendirir. İdeolojinin işlevi, toplumsal gerçekliğin imkânsız bir girişim olması travmasından bize kaçış stratejisi sunmaktır. Böylece gerçekliğin anlamsız, irrasyonel oluşu göz ardı edilir. Bu nedenle mesele ideolojiler değil, gerçeklik ideolojisidir.

Aynı şekilde ideolojik kimlik de kimliğinin imkânsızlığını, kimliğindeki boşluğu maskelemek için fetişleştirilmiş bir düşman figürü üzerinden yürür. Halbuki kendi üzerinde iktidar kurabilen öznede potansiyel bir reddetme, yani özgür olma koşulu vardır. O halde, bu gerçeklikten bağlarını koparabilir ve onu değiştirebilir.

 

Sanat da, ideolojileri oluşturan hiyerarşik ikilikleri yeniden üreterek gerçeklik ideolojisini olumlar. Burada incelenen güncel sanatın temsilî örnekleri her ne kadar kendi ideolojik bakışları üzerinden kendi kimliklerini meşrulaştırma niyetinde olsalar da aslında kimliğin imkânsızlığının boşluğunu doldurmak için kurgulanan hiyerarşik ikiliklerin birer fantezi, kurgu olduğunu ele verir. Dahası gerçeklik ideolojisinin aslında yokluktan –hiçlikten- kaçış stratejisi kapsamında kurgulandığını farkında olmadan itiraf eder. Bu nedenle sanatın takip ettiği gerçeklik ideolojisi aslında yoktur.

 


Tam metin:

PDF

Referanslar


Baudrillard, J. (2011). Sanat Komplosu (E. Gen, I. Ergüden, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.

Baudrillard, J. (2010).The Agony of Power (A. Hodges, Çev.). Los Angeles: Semiotext(e).

Cantzen, R. (2000). Daha Az Devlet Daha Çok Toplum: Özgürlük, Ekoloji, Anarşizm (V. Atayam, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Fromm, E. (1993). İnsandaki Yıkıcılığın Kökenleri-1 (Ş. Alpagut, Çev.). İstanbul: Payel Yayınları.

Foucault, M. (2011). Özne ve İktidar: Seçme Yazılar 2 (I. Ergüden, O. Akınhay, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

İdea, Online Eymology Dictionary içinde, http://www.etymonline.com/index.php?term=idea

İdeology, Online Eymology Dictionary içinde,

http://www.etymonline.com/index.php?term=ideology

İdeology, Longman Online Dictionary içinde,

http://www.ldoceonline.com/dictionary/ideology

İdeoloji, Türk Dil Kurumu Sözlüğü içinde,

http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.5662a5f21500f1.15820981

İlhan, A. (2014). Böyle Bir Sevmek. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Pinos-Lopez, O. (2015). Online Exhibition: Intimate Immensities. Erişim tarihi: 11. 12.2015

http://garlandmag.com/article/online-exhibition-intimate-immensities/

Koca, D. (2015). Türkiye’de Çağdaş Konut Üretiminin Yeniden Okunması. Tasarım Kuram. 11(19). Erişim tarihi: 11. 12.2015 http://tasarimkuram.msgsu.edu.tr/index.php/tasarimkuram/article/view/311/268

Maerkle, A. (15.11.2013). Ecriture/Erasure/Ecstasis, Glenn Ligon ile görüşme. Erişim tarihi: 09. 12.2015 http://www.artit.asia/u/admin_ed_itv_e/1dCiXAKb35D7MQhqrV0o/

Neshat, S. (2010). Art In Exile: TED Talks. Erişim Tarihi: 14.12.2015.

https://www.ted.com/talks/shirin_neshat_art_in_exile?language=en

Newman, S. (2006). Bakunin’den Lacan’a Anti-Oteriteryanizm ve İktidarın Altüst Oluşu (K. Kızıltuğ, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Sartre, J. P. (2011). Varlık ve Hiçlik: Fenomenolojik Ontoloji Denemesi (T. Ilgaz, G. Çankaya Eksen, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları.

Žižek, S. (2008). İdeolojinin Yüce Nesnesi (T. Birkan, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.


Akademik Sanat;
 Gazi Üniversitesi GÜZEL SANATLAR ENSTİTÜSÜ Dergisidir.