Kastamonu Şeyh Şaban-İ Veli Müzesinde Bulunan Kilimlerdeki Geometrik Bezemelerin İncelenmesi

Feriha AKPINARLI, Özge ÖZTÜRK
460

Öz


Dokumacılık, dünyada bilinen ve geçmişten günümüze gelen, dokunduğu yörenin özelliklerini ve kültürel değerlerini yansıtan geleneksel el sanatlarımızdan birisidir. Dokumacılığın nerede ve hangi tarihte başladığı kesin olarak bilinmemektedir. Yapılan kazılara göre dokumacılığın önce Mısır'da, sonra Orta Asya'da olduğu düşünülmektedir. Anadolu'da  bilinen en eski düz dokuma örneği olan bugün yeri bilinmeyen "kraliçenin" örtüsü olarak tanınan  kilim  M.Ö. 2300 yıllarına tarihlenmektedir. Kilimler, milletimizin tarihi süreçte kurduğu medeniyetlerin yansıması ve kültürümüzün kimliği özelliğindedir. Çünkü, üzerindeki motifler bulunduğu yörenin geleneğini, göreneğini, inancını ve dokuyanların duyguları, yörede yaşanan olay olgu,yaşam sürecini anlatmaktadır. Anadolu'nun birçok yerinde, evin bir köşesine kurulan tezgahta dokunan ve önemli bir yere sahip olan kilimler, teknolojik gelişmeler doğrultusunda üretimi bazı bölgelerimizde yok olmuş veya çok az üretilmektedir.

Geçmişten yoğun olarak dokunan ancak günümüzde dokuyucuları azalan   geleneksel kilimler ailelerin evlerinde, özel arşivlerde ve müzelerde korunmaya çalışılmaktadır. Müzeler, sanat ve bilim eserlerinin halka gösterilmek üzere sergilendiği ya da bu eserlerin saklandığı, kültürlerin dünyaya açılan pencereleridir. Müzeler arasında yer alan Vakıf Eserleri müzeleri de geleneksel ürünlerin sergilendiği ve korunduğu yerlerdir. Bu araştırmada Vakıf Eserleri Müzeleri arasında yer alan Kastamonu ili Şeyh Şaban-ı Veli Müzesi'nde sergilenen bir çok yöreye ait eşsiz güzellikteki kilim motiflerinde kullanılan geometrik bezemelerin incelenmesi amaçlanmıştır.

Bu çalışma, müzede teşhirde bulunan 15 kilim üzerinde yapılmıştır. Kilimler yöre, boyut, dokuma özellikleri, motif, renk ve kompozisyon açılarından incelenmiş ve değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kilim, Müze, Bezeme, Motif, Gelenek,Vakıf Eseri




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.


Akademik Sanat;
 Gazi Üniversitesi GÜZEL SANATLAR ENSTİTÜSÜ Dergisidir.